Strip-till mashinasi va prototip ishlab chiqarish loyihasi: ochilish yigʻilishi
Yangiliklar 01 yanvar 2019

Strip-till mashinasi va prototip ishlab chiqarish loyihasi: ochilish yigʻilishi

Strip-till (tasmasimon tuproqqa ishlov berish) mashinasi va prototip ishlab chiqarish loyihasining ochilish yigʻilishi boʻlib oʻtdi.

Strip-till mashinasi va prototip ishlab chiqarish loyihasi: ochilish yigʻilishi

Turkiya Respublikasi Qishloq va oʻrmon xoʻjaligi vazirligining Qishloq xoʻjaligi tadqiqotlari va siyosati bosh boshqarmasi (TAGEM) qoʻllab-quvvatlagan TAGEM-18/AR-GE/42 raqamli "Strip-till mashinasi va prototip ishlab chiqarish" loyihasining ochilish yigʻilishi boʻlib oʻtdi. Loyihani Özdöken Tarım Makineleri A.Ş. va Bahri Dağdaş xalqaro qishloq xoʻjaligi tadqiqot instituti birgalikda olib boradi. Bahri Dağdaş xalqaro qishloq xoʻjaligi tadqiqot institutida oʻtgan yigʻilishda Konya viloyati qishloq va oʻrmon xoʻjaligi boshqarmasi boshligʻi Seyfettin Baydar, institut direktori Fatih Özdemir, Ozdoken direktorlar kengashi raisi Mehmet Duman, Konya viloyati qishloq va oʻrmon xoʻjaligi boshqarmasi boʻlim boshligʻi Bilal Kale, matbuot vakillari va koʻplab mehmonlar qatnashdi.


"DUNYODA BU MASHINA BOR, AMMO TURKIYADA YOʻQ"


Dasturni Ozdoken direktorlar kengashi raisi Mehmet Duman ochdi. U 42 yildan beri qishloq xoʻjalik texnikasi ishlab chiqarayotganlarini aytdi: "15 yil oldin Turkiyada birinchi boʻlib toʻgʻridan-toʻgʻri ekish mashinasini bizning firma yaratdi. Turkiyadagi toʻgʻridan-toʻgʻri ekish mashinalarining 80 foizini biz ishlab chiqardik. Mahsulotimizning 25 foizini chet elga sotamiz va 29 mamlakatga eksport qilamiz. Yangi Zelandiya, Yaponiya va Urugvayga mahsulot sotamiz. Turkiyada biz ishlab chiqara olmaydigan asbob yoʻq. Strip-till mashinasini TAGEM va Bahri Dağdaş instituti bilan hamkorlikda ishlab chiqaramiz. Dunyoda bu mashina bor, ammo Turkiyada yoʻq. Yangiliklarga yoʻl ochib kelgan Ozdoken bu mashinani fidoyilik bilan yaratadi. Bu mashina dalaning hamma joyiga ishlov beradi va kamroq dizel yoqilgʻisi sarflaydi. Turkiya devalvatsiya davrini boshidan oʻtkazdi, shuning uchun TAGEMdan bizga beriladigan yordamni oshirishni soʻraymiz", dedi.


"DEHQONLARDAN ILTIMOSIMIZ: IMPORT MASHINALARNI OLMASINLAR"


Bahri Dağdaş xalqaro qishloq xoʻjaligi tadqiqot instituti direktori Fatih Özdemir "Strip-till mashinasi va prototip ishlab chiqarish" loyihasi TAGEM ilmiy-tadqiqot yordami bilan amalga oshishini aytdi: "Bu yoʻlda biz bilan hamkorlik qilayotgan Ozdoken direktorlar kengashi raisi Mehmet Dumanga rahmat. Loyihamizga dehqonlarimizni ishontirish uchun ishlayapmiz. Göçüda ikki xil maydonda sinov oʻtkazdik va dalani ikkiga boʻldik. Dalaning bir yarmini dehqonlarga berib, oʻzlari bilgan usulda ekishni aytdik, qolgan qismini esa strip-till mashinasi bilan ekdik. Natijada sinov maydonida oʻsimliklar balandroq boʻldi, hosildorlikda esa hech qanday farq boʻlmadi. Hosildorlikda farq boʻlmagani biz uchun juda yaxshi natija. Bu mashina bilan ekishdan oldingi yer tayyorlash xarajatlarini 50 foizga kamaytirdik va ekish oldidan tayyorlashda yoqilgʻidan 50 foiz tejadik. Çumrada 3 yildan beri umuman ekilmagan dalani bu mashina bilan 15 daqiqada tayyorlab, makkajoʻxori ekdik. Bu maydonni ekayotganimizda makkajoʻxori oʻsmaydi degan dehqonlar oxirida 5 metr boʻyli makkajoʻxorilarni koʻrdilar. Biz ham mahalliy mashina bilan dehqonlarimizning ehtiyojini qondirmoqchimiz. Dehqonlardan iltimosimiz: import mashinalarni olmasinlar, chunki mahalliy mashinalar ishlab chiqarilsa, arzonroq tushadi", dedi.


"TUPROQ EROZIYASI KAMAYADI"


Loyiha maqsadi haqida mashinasozlik muhandisi va loyiha rahbari İsmail Yerlikaya shunday dedi: "Mamlakatimizda makkajoʻxori, kungaboqar, qand lavlagi, soya kabi qator ekinlarini yetishtirishda yer tayyorlashni eng kam darajaga tushirish uchun faqat ekin qatorlariga ishlov beradigan strip-till mashinasi loyihalanadi va prototipi ishlab chiqariladi. Anʼanaviy yer tayyorlashda dalada texnika koʻp yuradi; bu tuproqning zichlashishiga, eroziyaga va xarajatlarning oshishiga olib keladi. Yangi mashina bu salbiy holatlarni bartaraf etishi, tuproq tuzilishini yaxshilashi va uni unumdorroq qilishi kutilmoqda. Eroziya, energiya va chiqindi gazlar jihatidan juda muhim boʻlgan strip-till mashinasi Turkiya tuprogʻiga mos holda loyihalanadi, bu dehqonning foydalanish qulayligi uchun muhim. Shunday qilib, yozgi ekinlarda kamaytirilgan ishlov berish usullari bilan xarajatlar kamayadi. Mahalliy resurslar ishlatilgani uchun tannarx pasayadi, tasmasimon ekish tufayli tuproq eroziyasi kamayadi va energiyadan taxminan 60 foiz tejaladi. Mamlakatda birinchi marta ishlab chiqariladigan bu mashina importning oldini oladi va eksport imkoniyatini oshiradi".

+90 332 251 67 20